February 2020

Book BSS
इस्लाम प्रत्येक स्तरावर न्यायाचा कैवारी आहे. त्याचे सिद्धान्त, जीवनाच्या प्रत्येक क्षेत्रातील अन्याय आणि शोषणाला मुळातून उखडून टाकतात. इस्लामी धर्मशास्त्रामध्ये महिलांसंबंधीचे सिद्धान्तसुद्धा समानता आणि न्यायाचे द्योतक आहेत आणि त्यामुळे भांडवलशाहीवर्गाचे स्त्रियांच्या शोषणाचे सर्व मार्ग बंद केले जातात. इस्लाम स्त्रियांचे ’स्त्रीत्व’ आणि त्यांच्या ’अस्मिते’चे रक्षण आणि प्रतिष्ठा प्रदान करतो. स्त्रियांना त्यांचे सर्व अधिकार, त्यांचे नारी-व्यक्तीत्व, त्यांची अस्मिता आणि आवश्यकता लक्षात घेऊन दिले जातात. अशा प्रकारे मुस्लिम स्त्रीला इस्लाममध्ये खरी लैंगिक समानता मिळत असल्यामुळे भांडवलशाहीमार्फत बेंबीच्या देठापासून ओरडून दिल्या जाणार्‍या तथाकथित लैंगिक समानतेच्या फसव्या घोषणांमुळे ती धोका खात नाही.
    व्यवसाय आणि अर्थव्यवस्थेसंबंधी इस्लामचा दृष्टीकोन - इस्लामने स्त्रीला तिचे शिक्षण आणि योग्यतेनुसार समाज आणि संस्कृतीची सेवा करण्याची अनुमती दिली आहे. अल्लाहचे शेवटचे पैगंबर मुहम्मद (सल्ल.) यांच्या काळात बर्‍याचशा स्त्रिया निरनिराळी आर्थिक कार्ये तडीस नेत असत. आमच्या विद्वानांनी आर्थिक आवश्यकते व्यतिरिक्त आपला वेळ आणि आपल्या योग्यतेचा उत्कृष्ट उपयोग समाज आणि संस्कृतीची सेवा, उत्पन्नात वाढ आणि ईशमार्गात खर्च करण्यासाठी स्त्रियांना काम करण्याची अनुमती दिली आहे. (मौलाना जलालुद्दीन उमरी यांचे पुस्तक ’कुटुंब व्यवस्था’, पृ. 117-121, आवृत्ती 2008).
    स्त्रीयांवर कोणतीही आर्थिक जबाबदारी नाही
    भांडवलशाही धारणेनुसार आपल्यासाठी आवश्यक असलेल्या आर्थिक बाबीसाठी स्त्रीला स्वत:वर अवलंबून राहण्याचे स्वप्न दाखविले आहे. याचे कारण असे सांगितले आहे की स्वातंत्र्य तिला शक्तीमान (एम्पॉवर्ड) बनविते. इस्लामच्या दृष्टीने हा विचार चुकीचा आहे. इस्लामने आपापसातील सहयोग, भागीदारी आणि प्रेम हा कुटुंबाचा पाया ठरविला आहे. घरच्या जबाबदार्‍यांमध्ये कामाच्या विभागणीला कुटुंबाचा पाया ठरविला आहे. त्यानुसार स्त्रीया कुटुंबाची देखरेख आणि काळजीवाहक बनविले. आर्थिक काम करण्यास स्त्रीला फक्त परवानगी दिली आहे. तिच्यावर कोणतीही आर्थिक जबाबदारी टाकलेली नाही. घरच्या आर्थिक व्यवहाराची पूर्ण जबाबदारी फक्त पुरूषावर आहे. पत्नीच्या सर्व खर्चाची जबाबदारी ही पतीवर आहे.
    ” पुरूष स्त्रियांवर विश्‍वस्त आहेत, या आधारावर की अल्लाहने त्यांच्यापैकी एकाला दुसर्‍यावर श्रेष्ठत्व दिले आहे. आणि या आधारावर की पुरूष आपली संपत्ती खर्च करतात. (दिव्य कुरआन, 4:34).
” अशा अवस्थेत मुलांच्या पित्याने परिचित पद्धतीनुसार, जेवण-खाण व कपडे-लत्ते दिले पाहिजेत.” (दिव्य कुरआन, 2:233).
    अल्लाहचे पैगंबर मुहम्मद (स.) म्हणाले, ”स्त्रियांचा तुमच्यावर हक्क आहे की तुम्ही त्यांना चांगल्या पद्धतीने खाऊ-पिऊ द्यावे आणि कपडे द्यावेत.” (हदीस : मुस्लिम).
    जर पती नसेल (म्हणजे स्त्री विधवा असेल किंवा घटस्फोटित असेल) तर इस्लाम स्त्रीच्या पालनपोषणाची जबाबदारी तिच्या पित्यावर टाकतो आणि जर पालनपोषण करणारा कोणीच नसेल तर तिच्या पालनपोषणाची जबाबदारी इस्लामी राज्याची असते. पत्नी जरी कमावती असली तरी तिच्या पूर्ण कमाईवर फक्त     -(आतील पान 7 वर)
तिचाच अधिकार असतो. पती आणि सासुरवाडीचे नातेवाईक स्त्रीला नोकरी करण्यास भाग पाडू शकत नाही आणि नोकरी करणार्‍या स्त्रीस आपली कमाई देण्याससुद्धा भाग पाडू शकत नाहीत आणि कमाविणार्‍या स्त्रीच्या सर्व उदरनिर्वाहाच्या खर्चाचीसुद्धा जबाबदारी पतीवरच असते.
    ”आणि जे काही अल्लाहने तुमच्यापैकी एखाद्याला दुसर्‍याच्या तुलनेत अधिक दिले आहे. त्याची अभिलाषा धरू नका, जे काही पुरूषांनी कमविले आहे त्यानुसार त्यांचा वाटा आहे आणि जे काही स्त्रियांनी कमविले आहे. त्यानुसार त्यांचा वाटा होय, अल्लाहजवळ त्याच्या कृपेची प्रार्थना करीत राहा, नि:संशय अल्लाहला प्रत्येक वस्तूचे ज्ञान आहे.” (दिव्य कुरआर, 4:32).
    इस्लामचा हा सिद्धान्त स्त्रीसाठी नोकरी किंवा आर्थिक व्यवहाराला फक्त तिची आवड किंवा सांस्कृतिक सेवा इथपर्यंत मर्यादित करतो. सामान्य परिस्थितीमध्ये स्त्री एकतर स्वत:ला कामात मग्न ठेवण्यासाठी आर्थिक व्यवहार आणि नोकरी करू शकते किंवा आपले ज्ञान आणि कला यांचा उपयोग करण्यासाठी किंवा कोणत्याही मोठ्या सांस्कृतिक किंवा सामाजिक आवश्यकतेची पूर्तता करण्यासाठी हे काम तिच्या जबाबदारीमध्ये सामील नाही, म्हणून या कामासाठी तिला तणावात राहण्याची आवश्यकता नाही किंवा कोणताही त्रास घेण्याचीही आवश्यकता नाही. जर तिची परिस्थिती किंवा कामाच्या जागेची अवस्था आणि काम करण्याची जागा अनुकूल असेल (म्हणजे) हे काम किंवा कार्यमग्नता तिच्यासाठी सुखद अनुभव आहे) आणि याबराबरच तिची कौटुंबिक जबाबदारी आणि धार्मिक अपेक्षांची पूर्तता सहज शक्य असल्यास ती स्वत: आपल्या निर्णयानुासर आणि पतीच्या परवानगीने असे काम करू शकते. यामुळे मिळणार्‍या कमाईतून स्वत:वर, आई-वडिलांवर किंवा नातेवाईकांवर, गरीबांवर आणि अल्लाहच्या मार्गात किंवा ती इच्छित असेल तर आपल्या मर्जीप्रमाणे पती आणि मुलांच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी खर्च करू शकते. परंतु, हे सर्व काही तिच्या मर्जीवर आणि खुशीवर अवलंबून आहे. याप्रमाणे स्त्रीसाठी आर्थिक कार्य स्वेच्छिक काम होउन जाते. ती जेव्हा इच्छिल तेव्हा ते करील आणि तिचा आपल्या मूळ जबाबदारीच्या आडवे काम येत आहे असे वाटेल तर किंवा आपले आरोग्य, मनाची शांती किंवा कौटुंबिक जीवनासाठी हानिकारक वाटत असेल तर ती ते काम सोडू शकते. इस्लामचा हा संतुलित दृष्टिकोन स्त्रीला पारंपरिक समाजाप्रमाणे घरामध्ये बंदिस्त करून तिच्या योग्यतेस नष्ट करण्याचे कारणही बनत नाही किंवा आधुनिक आणि तथाकथित विकासशील समाजाप्रमाणे दुप्पट जबाबदारी टाकून तिचे आरोग्य आणि सुख-शांतीही नष्ट करण्याचे माध्यम बनत नाही.
स्त्रीची खरी जबाबदारी घर आहे
इस्लाम हे सुद्धा सांगतो की स्त्रीची खरी जबाबदारी, जिच्यासंबंधी ती अल्लाहसमोर उत्तरदायी आहे. तिचे घर आहे. तिने पहिले प्राधान्य घराला द्यावयाचे आहे कारण ते तिच्या जबाबदारीत सामील आहे. ते तिच्या पतीच्या सुख-शांतीस कारणीभूत आहे, ” आणि त्याच्या संकेतचिन्हांपैकी ही आहे की त्याने तुमच्यासाठी तुमच्यामधून पत्नी बनविल्या. जेणेकरून तुम्ही त्यांच्यापाशी संतोष प्राप्त करावा. आणि तुमच्या दरम्यान प्रेम आणि करूणा उत्पन्न केली, निश्‍चितच यात बरीच संकेतचिन्हे आहेत, त्या लोकांसाठी जे मनन व चिंतन करतात.” (दिव्य कुरआन, 30:21).
पती, त्याचे घर आणि मुलांच्या बाबतीत अल्लाहसमोर जबाबदार आहे,” तुमच्यापैकी प्रत्येकजण जबाबदार आहे आणि तुमच्यावर अवलंबून असलेल्यांच्या बाबतीत जबाबदार आहे. स्त्री आपल्या पतीचे घर आणि त्याची मुले यांच्या बाबतीत उत्तरदायी आणि रक्षक आहे.” (हदीस : बुखारी)
    ”उंटावर स्वार होणार्‍या (अरबांच्या) स्त्रियांमध्ये सर्वोत्कृष्ट कुरैशांच्या (स्त्रिया) प्रामाणिक आणि संयमी असतात, ज्या आपल्या छोट्या मुलांच्या बाबतीत दयाळू आणि पतीच्या व्यवहारांची रक्षण करणार्‍या असतात.” (हदीस : बुखारी).

अमर बिन अहवस जुशमी (रजि.) यांच्या कथनानुसार, मी पैगंबर मुहम्मद (स.) यांना ‘हज्जतुल-विदाअ’ (पैगंबरांच्या जीवनातील शेवटाच हज) मध्ये सांगताना ऐकले, सुरूवातीला पैगंबरांनी ‘हम्द’ (अल्लाहची स्तुती) व ‘सना’ (गुणगान) म्हटले आणि मग इतर गोष्टीचे उपदेश केले आणि म्हणाले, ‘‘लोकहो ऐका! महिलांशी चांगला व्यवहार करा कारण त्या   तुमच्याजवळ कैद्यासम आहेत. त्यांच्यावर सक्ती फक्त तेव्हाच केली जाऊ शकते जेव्हा त्यांच्याकडून उघड अवज्ञा प्रकट होत असेल, जर त्यांनी अशी वर्तणूक केली तर त्यांच्याशी   त्यांच्या शयनगृहातील संबंध तोडून टाका आणि त्यांना इतका मार देऊ शकता जो जखमी करणारा नसावा. मग जर त्यांनी तुमचे म्हणणे ऐकले तर त्यांना त्रास देण्याकरिता मार्ग शोधू  नका. ऐका! काही अधिकार तुमच्या पत्नींचे तुमच्यावर आहेत आणि काही तुमचे अधिकार त्यांच्यावर आहेत. तुमचा अधिकार त्यांच्यावर हा आहे की तुम्हाला पसंत नसलेल्या व्यक्तीला त्यांनी आपल्या घरात प्रवेश देऊ नये आणि तुम्हाला न आवडणाऱ्या व्यक्तींना त्यांनी घरात येण्याची परवानगी देऊ नये. ऐका! आणि त्यांचा अधिकार तुमच्यावर हा आहे की  तुम्ही त्यांचा योग्यप्रकारे सांभाळ करावा.’’

माननीय अबू मसऊद बदरी (रजि.) यांच्या कथनानुसार, पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी सांगितले, ‘‘जेव्हा मनुष्य आपल्या कुटुंबियांवर परलोकात मोबदला मिळण्याच्या उद्देशाने खर्च करतो   तेव्हा तो त्याच्यासाठी ‘सदका’ (दान) बनतो.’’ (हदीस : मुत्तफ अलैहि)

माननीय अब्दुल्लाह बिन उमर (रजि.) यांच्या कथनानुसार, पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी सांगितले, ‘‘मनुष्याला अपराधी बनविण्याकरिता तो जेवू घालत असलेल्या लोकांना खराब करणे  पुरेसे आहे. (हदीस : अबू दाऊद)

माननीय अबू हुरैरा (रजि.) यांच्या कथनानुसार, पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी सांगितले, ‘‘जेव्हा मनुष्याला दोन पत्नी असतील आणि त्याने त्यांच्या अधिकारांमध्ये न्याय व समानता  राखली नसेल तर अंतिम निवाड्याच्या दिवशी तो अर्धे शरीर नष्ट झालेल्या स्थितीत येईल.’’ (हदीस : तिर्मिजी)

स्पष्टीकरण
तो अर्ध्या शरीरासह याकरिता येईल की ज्या पत्नीचे अधिकार त्याने प्रदान केले नसतील ती त्याच्या शरीराचाच एक भाग होती. आपल्या शरीराच्या अर्धा भाग त्याने जगात कापून टाकला होता, मग अंतिम न्याय-निवाड्याच्या दिवशी त्याच्याजवळ पूर्ण शरीर कुठून येईल!

पतीचे अधिकार
माननीय अनस (रजि.) यांच्या कथनानुसार, पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी सांगितले, ‘‘जी स्त्री पाच वेळची नमाज अदा करते आणि रमजानचे रोजे पाळते आणि आपल्या लज्जास्थानाचे  रक्षण करते आणि आपल्या पतीची सेवा व आज्ञापालन करते ती स्वर्गाच्या द्वारांपैकी हव्या त्या द्वारातून प्रवेश करील.’’ (हदीस : मिश्कात)

माननीय अबू हुरैरा (रजि.) यांच्या कथनानुसार, पैगंबर मुहम्मद (स.) यांना विचारण्यात आले, ‘‘कोणती पत्नी सर्वांत चांगली आहे?’’ पैगंबर म्हणाले, ‘‘ती पत्नी जी आपल्या पतीला   आनंदी ठेवते, जेव्हा तो तिच्याकडे पाहील तेव्हा तिने आपला सेवाभाव सादर करावा आणि आपल्या संपत्तीबाबत कोणतीही अशी गोष्ट करू नये जी पतीला पसंत नसेल.’’ (हदीस :  निसई)

स्पष्टीकरण
आपली संपत्ती म्हणजे जी पतीने घराची मालकीन म्हणून आपल्या पत्नीच्या हवाली केलेली असते.

हकीम बिन मुआविया आपले वडील मुआविया यांच्याद्वारे कथन करतात, मी पैगंबर मुहम्मद (स.) यांना विचारले, ‘‘एखाद्या पतीच्या पत्नीचा त्याच्यावर काय अधिकार आहे?’’ पैगंबर  म्हणाले, ‘‘तिचा अधिकार हा आहे की जेव्हा तुम्ही जेवण कराल तेव्हा तिलाही जेवण द्यावे आणि जेव्हा तुम्ही परिधान कराल तेव्हा तिलाही परिधान करण्यास द्यावे आणि तिच्या   चेहऱ्यावर मारू नये आणि तिला शिव्याशाप देऊ नये आणि जर तिच्याशी संबंधविच्छेद करायचा असेल तर फक्त घरातच दुरावा बाळगावा.’’ (हदीस : अबू दाऊद)

स्पष्टीकरण
जसे तुम्ही खाता तसेच आपल्या पत्नीलाही खायला द्या आणि ज्या प्रकारचे कपडे तुम्ही परिधान कराल त्याच दर्जाचे कपडे तिलाही परिधान करण्यास द्या. शेवटच्या शब्दाचा अर्थ आहे की जर पत्नीद्वारे अवज्ञा व दुष्टपणा झाला तर कुरआनच्या उपदेशानुसार अगोदर तिची समजूत घालावी, जर त्यानेही तिच्यात बदल झाला नाही तर घरात अंथरूण वेगळे करा आणि  ही गोष्ट घराबाहेर माहीत होता कामा नये, कारण हे सज्जनतेविरूद्ध आहे, तरीही तिच्यात बदल झाला नाही तर मग तिला मार दिला जाऊ शकतो, परंतु तोंडावर न मारता शरीराच्या  इतर भागावर. त्यातही उपदेश आहे की हाडाला दुखापत पोहचणारा अथवा जखमी करणारा मार देता कामा नये.

लकीत बिन सबरा यांच्या कथनानुसार, मी पैगंबर मुहम्मद (स.) यांना म्हटले, ‘‘माझी पत्नी अर्वाच्च बोलत असते.’’ पैगंबर म्हणाले, ‘‘तिला तलाक द्या.’’ मी म्हणालो, ‘‘तिच्यापासून   मला मुले आहेत, अनेक वर्षांपासून आम्ही एकत्र राहत आहोत.’’ तेव्हा पैगंबर म्हणाले, ‘‘तिला समजवा जर तिच्यात चांगुलपणा स्वीकार करण्याची योग्यता असेल तर ती तुमचे म्हणणे  मान्य करील. आणि खबरदार! तुम्ही तुमच्या सेविकेला मारता तसे आपल्या पत्नीला मारू नका.’’ (हदीस : अबू दाऊद)

स्पष्टीकरण
सेविकांना खूप मार द्या आणि पत्नींना मारू नका असा या हदीसच्या शेवटच्या भागाचा असा अर्थ नसून ज्याप्रकारे लोक आपल्या सेविकांशी वागतात तशा पद्धतीने आपल्या पत्नीशी वर्तणूक करता कामा नये.

माननीय अयास बिन अब्दुल्लाह यांच्या कथनानुसार, पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी सांगितले, ‘‘हे लोकहो! अल्लाहच्या दासींना (म्हणजे आपल्या पत्नींना) मारू नका.’’ यानंतर माननीय  उमर (रजि.) पैगंबर मुहम्मद (स.) यांच्याजवळ आले आणि म्हणाले, ‘‘पैगंबरांच्या या उपदेशामुळे पतींनी मारणे सोडून दिले तेव्हा महिला आपल्या पतींच्या डोक्यावर चढल्या आणि  धाडसी बनल्या.’’ तेव्हा पैगंबरांनी त्यांना मारण्याची परवानगी दिली. यानंतर पैगंबरांच्या पत्नींकडे अनेक महिला आल्या आणि त्यांनी आपल्या पतींच्या मारहाणीची तक्रार केली तेव्हा  पैगंबर म्हणाले, ‘‘माझ्या पत्नींकडे अनेक महिला आपल्या पतींची तक्रार घेऊन आल्या, असे लोक (पत्नींना मारहाण करणारे) तुमच्यापैकी चांगले लोक नाहीत.’’ (हदीस : अबू दाऊद)

माननीय अबू हुरैरा (रजि.) यांच्या कथनानुसार, पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी सांगितले, ‘‘एखाद्या मोमिन पतीने आपल्या मोमिन पत्नीचा द्वेष करू नये. जर तिची एक सवय पसंत  आली नाही तरी दुसरी सवय पसंत पडेल.’’ (हदीस : मुस्लिम)

स्पष्टीकरण
पत्नी जर सुंदर नसेल अथवा दुसरी एखादी कमतरता तिच्यात आढळून येत असेल तर त्या कारणास्तव लगेच तिच्याशी संबंध तोडून टाकण्याचा निर्णय घेऊ नका. एका महिलेत  एखाद्या प्रकारची कमतरता असेल तर तिच्यात अनेक अशी चांगली गुणवैशिष्ट्येदेखील असतात ज्यांच्यामुळे ती पतीचा मनावर ताबा मिळविते. मात्र तिला तशी संधी देण्यात यावी  आणि फक्त तिच्या एका अजाणतेपणी झालेल्या चुकीमुळे कायमची मनात द्वेष बाळगता कामा नये. (हदीस : तिर्मिजी)

भांडवलशाही साम्राज्याने उपभोक्तावाद (कन्झुमरिझम) आणि भोग-विलासाची जी मानसिकता तयार केली, तिचा सर्वात अधिक परिणामसुद्धा स्त्रियांवरच होतो.
जाहिराती सर्वात जास्त स्त्रिया (आणि मुले) यांनाच उद्देशून तयार केल्या जातात. जीवनस्तराची स्पर्धा मानसशास्त्रीय स्वरूपात स्त्रियांमध्येच जास्त असते. जेव्हा जाहिरातींद्वारा कृत्रिम स्वरूपात जीवनस्तराला उंचावण्याची विचारसरणी निर्माण केली जाते आणि उपभोक्तावादाचे दडपण सातत्याने निर्माण केले जाते, तेव्हा त्यांचा नुकसानकारक प्रभाव सर्वात जास्त स्त्रिया ग्रहण करतात.
उपभोक्तावाद आणि उधळपट्टीची प्रवृत्ती वाढून मानसिक रोगाच्या स्वरूपात ग्रहण होते. मानसिक रोगाच्या विशेषज्ञाच्या म्हणण्याप्रमाणे, हळूहळू मनुष्यास खरेदी आणि खर्च करण्याचे व्यसन तसेच लागते जसे नशेचे व्यसन. मुंबईचे एक मानसशास्त्रज्ञ डॉ. असीत सेठ यांच्या म्हणण्यानुसार, या प्रकाराच्या रोग्याचा मेंदू वस्तूंची खरेदी केल्यामुळे एक प्रकारचा रासायनिक पदार्थ उत्सजित करतो. त्या पदार्थाचे नाव एन्डोर्फिन्स आहे. या पदार्थामुळे माणसाला हळूहळू खरेदी करण्याचे व्यसन लागते. आवश्यक असो वा नसो शॉपिंग मॉलमध्ये जाऊन बेहिशोब खरेदी केल्याशिवाय त्याला चैन पडत नाही. पैसे नसतील तर तो कर्ज घेऊन खरेदीसाठी जात असतो आणि अगदी दारूड्यांप्रमाणे कोणत्याही परिस्थितीत तो आपले व्यसन पूर्ण करतो. म्हणून जागतिक आरोग्य संघटना (World Health Organisation W.H.O.) आणि डॉक्टर या रोगाला पॅथॉलॉजिकल डिसऑर्डर (Pathological Disorder) असे नाव देतात. या रोगाला स्त्रिया अधिक बळी पडतात.
    मागील काही वर्षापासून आपल्या देशात खुशाल आणि शिकल्यासवरलेल्या स्त्रियांमध्ये आत्महत्येची प्रवृत्ती वाढली आहे. विशेषज्ञ या प्रवृत्तीलासुद्धा उपभोक्तावाद आणि उच्च जीवनस्तराचे दडपण आणि त्याशी संबंधित तणाव यांच्याशी कारणीभूत असल्याचे सांगतात. उपभोक्तावाद व भोग-विलासपूणर्ण चंगळवादी जीवनशैली यामुळे मोटार गाड्या, फ्लॅट्स आणि ब्रँडेड कपडे आणि पादत्राणे यांच्या प्रतिस्पर्धेचे असे व्यसन लागले आहे की या स्पर्धेत उतरून सुख-चैन हरवून बसले आहेत.
    सहा महिन्यांचे गरोदर, 24 वर्षाची सुजाता फास लावून आत्महत्या करते. त्याचे कारण हा विचार होता की तिचा पती एम.एन.सी. (M.N.C.) मध्ये मॅनेजर असून त्याची आर्थिक स्थिती इतकी सुधारली नव्हती की तिचे होणारे बाळ चांगले आयुष्य जगू शकले नसते. 25 वर्षाच्या संगतीच्या आत्महत्येचे कारण हे होते की तिच्या सर्व मैत्रिणींमध्ये तीच अशी एकटी होती की तिच्याजवळ स्वतःचा फ्लॅट नव्हता.
    आकडेवारीवरून समजते की संपूर्ण जगामध्ये शिकल्यासवरलेल्या तरूण स्त्रियांच्या आत्महत्येची संख्या मोठ्या प्रमाणावर वाढत आहे. जेव्हा एक स्त्री आत्महत्या करते तेव्हा 20 स्त्रिया आत्महत्येचा प्रयत्न करतात. जागतिक आरोग्य संघटनाचे (World Health Organisation W.H.O.) चे म्हणणे आहे की पुढील दशकात डिप्रेशन (नैराश्य) स्त्रियांचा सर्वात मोठा मारेकरी असेल. इ.सन 2001 च्या रिपोर्टनुसार जगभराच्या शहरी तरूण स्त्रियांमध्ये सर्वात सामान्य रोग यु.डी.डी. (युनिपोलार डिप्रेशन डिसऑर्डर) अर्थात निरंतर थकवा आणि घाबरटपणाची स्थिती असेल. मानसशास्त्रज्ञ या रोगाचे मोठे कारण लोभ, भोगविलास आणि उपभोक्तावाद सांगतात. या रोगाने जगामध्ये 1.86 टक्के स्त्रिया प्रभावित होऊन लाचार होतात.
    ही संख्या हार्ट अ‍ॅटॅक आणि कॅन्सरपेक्षा अधिक आहे. मुंबईच्या डॉक्टरचे म्हणणे आहे की सुखसंपन्न घरातील स्त्रिया आणि नोकरी करणार्‍या महिला दिवस पूर्ण करण्यासाठी ’अल्पराजोलाम’ सारख्या तणाव प्रतिबंधक गोळ्या (अ‍ॅन्टी अ‍ॅन्झायटी ड्रग्ज) वर अवलंबून असतात. या स्त्रिया गोळ्या पाण्याप्रमाणे घेतात. 30 वर्षाची सुजाता द्विेवदी एका वेळी 30-30 गोळ्या खात असते. एके दिवशी निद्रानाशाला कंटाळून तिने 200 गोळ्या खाल्ल्या आणि हॉस्पिटलमध्ये ती जागा झाली.
    या उपभोक्तावाद आणि जीवनस्तराच्या (स्टँडर्ड ऑफ लिव्हिंग) स्पर्धेमुळे हुंड्यासारख्या शापाचा जन्म झाला. आता नववधूला जाळण्याचे अमानवी कर्म परंपराप्रिय अशिक्षित घराण्यापर्यंतच मर्यादित राहिलेले नाही, तर इंग्रजी बोलणार्‍या सुशिक्षित आणि सुखवस्तू घराण्यातल्या पत्नी जाळल्या जात आहेत. आय.ए.एस. अधिकार्‍याची आय.ए.एस. पत्नीसुद्धा हुंड्यासाठी छळाला बळी पडते. दिल्ली महिला आयोगानुसार त्यांच्याकडे येणार्‍या तक्रारींमध्ये 10 टक्क्यांचा संबंध समाजाच्या अत्यंत सुखसंपन्न आणि सभ्य वर्गाशी असतो.
    या उपभोक्तावादाने (चंगळवादाने) निर्माण केलेल्या अमर्याद चैनीच्या जबर इच्छेमुळे मनुष्य वस्तू आणि रूपया - पैशाच्या मागे वेडा होतो. हे कधी भ्रष्टाचाराच्या रूपात प्रकट होते तर कधी हुंड्यासारख्या हिंसक मागण्यांच्या स्वरूपात प्रकट होऊन, सर्व काही असतांनासुद्धा आणखी अधिक भुकेमुळे सुनांना जाळून टाकले जाते.

अबू उसैद (रजि.) यांच्या कथनानुसार, आम्ही पैगंबर मुहम्मद (स.) यांच्याकडे बसलो होतो. बनू सलमाचा एक मनुष्य पैगंबरांपाशी आला, आणि म्हटले, ‘‘हे अल्लाहचे पैगंबर! आईवडिलांच्या मृत्यूनंतर त्यांचा कोणता हक्क बाकी राहतो जो मी पूर्ण करावा?’’ पैगंबर (स.) म्हणाले, ‘‘होय! त्यांच्यासाठी अल्लाहपाशी दुआ करा आणि त्यांच्या मुक्तीसाठी  प्रार्थना  करा. आणि जे (वैध) मृत्यूपत्र करून गेले आहेत त्यास पूर्ण करा आणि आईवडिलांशी ज्या लोकांचा नातेसंबंध आहे त्यांच्यावर प्रेम करा आणि यथाशक्ती त्यांना मदत करा आणि आईवडिलांच्या मित्र-मैत्रिणींचा आदर-सन्मान व पाहुणचार करा.’’ (हदीस : अबू दाऊद)

माननीय अबूत्तुफैल यांच्या कथनानुसार, मी पैगंबर मुहम्मद (स.) यांना जिइर्राना या ठिकाणी मांस वितरीत करताना पाहिले. तेवढ्यात एक महिला आली आणि पैगंबरांच्या जवळ गेली  तेव्हा त्यांनी आपली चादर अंथरली, त्यावर ती महिला बसली. मी विचारले, ‘‘ही कोण आहे?’’ लोकांनी मला सांगितले, ‘‘ही पैगंबरांची आई आहे ज्यांनी त्यांना दूध पाजले आहे.’’ (हदीस  : अबू दाऊद)

माननीय अबू बकर (रजि.) यांची कन्या माननीय असमा (रजि.) यांच्या कथनानुसार, कुरैश आणि मुस्लिमांदरम्यान (हुदैबियाचा तह) तह झाला होता त्या काळात माझी आई (माता  रजाई) माझ्याजवळ आली आणि तिने अजून इस्लामचा स्वीकार केलेला नव्हता म्हणजेच अनेकेश्वरवादी होती. मी पैगंबर मुहम्मद (स.) यांना विचारले, ‘‘माझी आई माझ्याजवळ  आली आहे आणि मी तिला काहीतरी द्यावे असे तिला वाते. तर मग मी तिला काही देऊ शकते काय?’’ पैगंबर म्हणाले, ‘‘अवश्य. तुम्ही तिच्याशी दयाद्रतेने वागा.’’ (हदीस : बुखारी, मुस्लिम)

माननीय इब्ने उमर (रजि.) याच्या कथनानुसार, पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी सांगितले, ‘‘नातेवाईकांशी प्रतिनातेसंबंध प्रस्थापित करणारा मनुष्य पूर्ण दर्जाचा शिष्टाचारी नाही. दुसऱ्या  नातेवाईकाने एखाद्या मनुष्याशी संबंधविच्छेद केला तेव्हा तो त्या नातेवाईकाशी आपला संबंध प्रस्थापित करतो आणि त्यांचा आदर-सन्मान करतो, तोच मनुष्य पूर्ण दर्जाचा शिष्टाचारी
होय. (हदीस : बुखारी)

स्पष्टीकरण
नातेवाईकांच्या आदरातिथ्याच्या बदल्यात आदरातिथ्य करणे हा कमाल दर्जाचा शिष्टाचार नव्हे. नातेवाईकांनी एखाद्या मनुष्याशी संबंधविच्छेद करतात आणि तो मनुष्य त्यांच्याशी  संबंध प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न करतो. ते याचे कसलेही हक्काधिकार देऊ इच्छित नसले तरी हा त्यांचे सर्व हक्काधिकार प्रदान करण्यास तयार असतो, हाच मनुष्य खरा शिष्टाचारी  आहे. ही एक अशी गोष्ट आहे जी कमाल दर्जाच्या संयमाशिवाय शक्य नाही. माननीय अबू हुरैरा (रजि.) यांच्या कथनानुसार, एक मनुष्य पैगंबर मुहम्मद (स.) यांना म्हणाला, ‘‘हे  अल्लाहचे पैगंबर! माझे काही नातेवाईक आहेत त्यांचे हक्काधिकार मी अदा करीत आहे आणि ते माझ्या हक्काधिकार अदा करीत नाहीत. मी त्यांच्याशी शिष्टाचाराने वागतो आणि ते  माझ्याशी वाईट वर्तणूक करतात. मी त्यांच्याशी सहिष्णुता व सहनशीलतेने वागतो आणि ते माझ्याशी असभ्यतेने वागतात.’’पैगंबर मुहम्मद (स.) म्हणाले, ‘‘जर तू असाच आहे जसा तू   म्हणत आहेस तर तू त्यांच्या चेहऱ्यावर शाई लावत आहेस आणि जोपर्यंत तू या स्थितीत असशील अल्लाह त्यांच्या तुलनेत नेहमी तुझा साहाय्यक राहील.’’ (हदीस : मुस्लिम)

शिरोळ (आशपाठ पठाण)
कोल्हापूर जिल्ह्यात चार महिन्यांपूर्वी आलेल्या पूरस्थितीने जनजीवन विस्कळीत केले होते. या पूरपरिस्थितीतून सावरण्यासाठी विविध सामाजिक संघटना व नागरिकांकडून मोठ्या प्रमाणात मदत मिळाली. यामध्ये जमाअत-ए-इस्लामी हिंदचे कार्य कौतुकास्पद राहिले. त्यांनी अथक परिश्रम घेत पूरपरिस्थितीतून लोकांना बाहेर काढले. मेडिकल कॅम्प लावले. आता जमाअत कनवाड येथील नागरिकांसाठी घरकूल बांधणी करून देत आहे. हे अतिशय लोकोपयोगी कार्य असून, यापुढील काळातही प्रशासन आपल्याला लागेल ती मदत करण्यासाठी तयार आहे, असे किशोर काळे म्हणाले.
    जमाअत ए इस्लामी हिंद महाराष्ट्र व आयडियल रिलीफ कमिटी ट्रस्ट च्या वतीने पुरग्रस्तांसाठी बांधण्यात येणार्‍या घराच्या पायाभरणीचा उदघाट्न कार्यक्रम 26 जानेवारी रोजी कणवाड येथे झाला. यावेळी ते बोलत होते.
    कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी जमाअतचे महाराष्ट्र उपाध्यक्ष सय्यद जमीर कादरी होते. प्रमुख पाहूणे म्हणून जयसिंगपूरचे पोलीस उपाधीक्षक किशोर काळे, बीडीओ शंकर कवितके, मुस्लिम बोर्डिंगचे चेअरमन गणी अजरेकर, डाव्या आघाडीचे चंद्रकांत यादव, कणवाडचे सरपंच बाबासो आरसगोंडा, ग्रामसेवक अनिल बिडकर, इम्तियाज पन्हाळकर, अंजुम देसाई, आर्किटेक आसीफ जमादार उपस्थित होते.
    शिरोळ तालुक्यातील कणवाड हे गाव जमातने दत्तक घेतले आहे. या गावात 38 घरे व स्वच्छ पाण्यासाठी दोन प्युरिफायर उपलब्ध करून दिले जाणार आहेत. प्रारंभी कार्यक्रमाची सुरूवात कुरआन पठणाने झाली. प्रास्ताविक करताना मझहर फारुख म्हणाले, महापुरात सर्व लोक जात-पात विसरून एक दुसर्‍याच्या मदतीला धावून आले. त्यामुळे मोठया संकटाला तोंड देऊ शकलो. फक्त गावात चांगली घरे, स्वछता असल्याने गाव आदर्श होत नाही तर गावातील प्रत्येक व्यक्ती एक दुसर्‍याच्या समस्यांना सोडविण्यासाठी, मदत करण्यासाठी पुढे येणे गरजेचे आहे, असे विचार जोपासणार्‍या गावाला आदर्शगाव म्हंटले पाहिजे.
    सरपंच बाबासो आरसगोंडा म्हणाले, जमाअत ए इस्लामी या संघटनेच्या कामाचे कौतुक  केले. निरपेक्ष भावनेने हे लोक अहोरात्र काम करतात हे महत्वाचे आहे. समाज सेवेचा ध्यास तरुणांनी धरावा व जिद्दीने काम करावे, असा संदेश त्यांनी दिला.             बी. डी. ओ शंकर कवितके म्हणाले, 2019  मध्ये आलेला महापूर सर्वात मोठा महापूर हेाता. निसर्गावर मानवाकडून अतिक्रमण तर होत नाही या प्रकारची भीती त्यांनी व्यक्त केली. निसर्गाने जे नियम घालून दिले होते ते नियम आपण तोडायला सुरुवात केली, त्यामुळे अश्याप्रकाचे संकटे येत असल्याचे ते म्हणाले. सय्यद कादरी म्हणाले,प्रेषित मुहंमद (स.) यांनी लोकांची मदत करण्याची शिकवण समस्त मानवजातीला दिली आहे, त्यांच्या आदर्श जीवन पद्धतीवर चालण्याचा प्रयत्न आम्ही करत आहोत. याचाच एक भाग म्हणून आपल्या कणवाड या गावात 38 कुटूंबाना घरे बांधून देण्यात येणार आहेत असे कादरी म्हणाले.  आज जवळ-जवळ जगात सर्वच ठिकाणी पर्यावरण या विषयावर चर्चा होत असल्याचे दिसून येत आहे, आम्ही सर्वजण पर्यावरणाला धोका पोहोचेल असे वागतो. याबाबतीत विचार करण्याची आवश्यकता आहे, आज महापूर एवढ्या मोठया प्रमाणात का येत आहेत, कमी वेळात पावसाचे प्रमाण जास्त का आहे, यावर तज्ज्ञांचे मत आहे कि, लोक पर्यावरणावर अत्याचार करत आहेत, आपल्या जीवन शैलीत बदल करून पर्यावरणाला धोका होणार नाही असे वर्तन ठेवले पाहिजे,असे कादरी म्हणाले.  उपस्थितांचे आभार कणवाडचे उपसरपंच अख्तर पटेल यांनी मानले. कार्यक्रमाच्या यशस्वीतेसाठी नदीम सिद्दीकी, अन्वर पठाण, अशपाक पठाण, अखिल इनामदार, इस्माईल शेख, अख्तर पठाण आदींनी यांनी परिश्रम घेतले.

Ambition
इन्सान की तलब वहीं पर पूरी होती है
जहाँ से तलब जगाई जाती है
मनुष्य ज्या वातावरणात प्रथम आपले डोळे उघडतो, ते वातावरण त्याला आवडू लागते. लहान बाळ त्याला दिसेल ती वस्तू तोंडात घालण्याचा प्रयत्न करतो. म्हणजेच प्रत्येक वस्तू खाण्यासाठीच असते असा त्याचा समज असतो ही त्याची पहिली आकांक्षा असते. मूल जेव्हा थोडेसे वाढते आणि बागडायला लागते तेव्हा त्याची इच्छा गोडधोड खाण्याची होते. त्याला रंगीबेरंगी कपडे आवडू लागतात आणि ते आपल्याला हवेत म्हणून ते हस्तगत करण्याची आकांक्षा निर्माण होते. मूल जेव्हा शाळेत जावू लागते तेव्हा वर्गामध्ये सर्वात जास्त गुण मिळविण्याची आकांक्षा त्याच्यात निर्माण होते. तरूण झाल्यावर चांगली पदवी मिळवून चांगली नोकरी मिळवून भरपूर संपत्ती कमाविण्याची आकांक्षा त्याच्यात निर्माण होते. हे सर्व प्राप्त करून झाल्यानंतर त्याला पत्नी म्हणून एक सुंदर तरूणीशी विवाह करण्याची आकांक्षा निर्माण होते. ती पूर्ण झाल्यावर आपल्याला गुटगुटीत बाळ व्हावे, अशी इच्छा निर्माण होते. मुलं झाल्यानंतर त्यांना चांगल्या शाळेत शिकविण्याची इच्छा निर्माण होते. मग तो त्यांचे भविष्य उज्ज्वल कसे होईल, यासाठी आयुष्यभर झटत असतो.
    येणेप्रमाणे प्रत्येक मनुष्य जन्मापासून मृत्यूपर्यंत कोणत्या न कोणत्या गोष्टी हस्तगत करण्यामध्येच व्यस्त असतो आणि इच्छित वस्तू हस्तगत करण्याच्या मागेच तो आयुष्यभर पळत असतो.
    परंतु, जर का या इच्छा, आकांक्षाना हस्तगत करण्यापेक्षा त्याने मूळ गोष्टीवर लक्ष केंद्रीत केले तर त्याला कळून चुकेल की या सर्व गोष्टी हस्तगत करण्यामागचा मूळ उद्देश काय आहे? प्रत्येकाने विचार केला की आपल्या मनामध्ये ज्या इच्छा निर्माण होत आहेत त्या कोठून निर्माण होत आहेत? तर आपल्याला कळून चुकेल की आपल्या इच्छा कोठून निर्माण होतात? प्रत्येक माणसाच्या मनामध्ये इच्छा, आकांक्षा निर्माण करणारा व त्यांची पूर्ती करणारा एकमेव अल्लाह आहे, ज्याने त्याला जन्माला घातले आणि त्याच्या मनामध्ये इच्छा आणि आकांक्षा निर्माण केल्या.
    मनुष्याच्या मनामध्ये तीव्र इच्छा आणि आकांक्षा नसत्या तर त्या हस्तगत करण्यासाठी त्याने प्रयत्नच केले नसते व त्यांच्यातील क्षमतेचा विकासच झाला नसता. म्हणून प्रत्येक माणसाने आपल्या इच्छा आकांक्षेच्या पूर्तीसाठी फक्त अल्लाहकडेच मदत मागावी, कारण अल्लाहशिवाय दूसरी कोणतीही शक्ती नाही जी निस्वार्थपणे कोणालाही काही देऊ शकेल. आपल्याला अपेक्षित गोष्टी चुकीच्या पद्धतीने गोळा करणे, अनैतिक पद्धतीने संपत्ती जमा करणे आणि त्यातून आपल्या इच्छांची पूर्ती करणे हे स्वतःसाठीच नव्हे तर समाजासाठीही विनाशकारी असते. जे लोक अल्लाहने दाखविलेल्या सत्यमार्गावर चालत कष्टाने संपत्ती कमावितात आणि आपल्या इच्छा आणि आकांक्षांची पूर्ती नैतिक चौकटीत राहून करतात त्यांचे जीवन सफल तर होतेच शिवाय त्यांच्यामुळे समाजाचेही कल्याण होते.
    अल्लाहने मानसामध्ये इच्छा आणि आकांक्षा उत्पन्न करून त्याची परीक्षा घेण्याचे ठरविले आहे. अल्लाहने मनुष्यासमोर आकांक्षांची पूर्ती करण्यासाठीचे दोन मार्ग उपलब्ध करून दिलेले आहेत. एक- नैतिक मार्ग, जो की अल्लाहचा मार्ग आहे आणि दूसरा अनैतिक मार्ग, जो सैतानाचा आहे. जर अल्लाहच्या मार्गाचा आपण स्वीकार केला तर इच्छापूर्तींसह आत्मिक आनंदाची अवर्णनीय अशी अनुभूती आपल्याला होते. या उलट जर का सैतानाचा मार्ग चोखाळला तर सकृतदर्शनी यशस्वी झाल्यासारखे जरी वाटले तरी अशी व्यक्तीच नव्हे तर संपूर्ण समाज आयुष्यभर तणावग्रस्त राहतो. याचा अंतिम परिणाम वाईटच होतो. या मार्गात मनुष्य पथभ्रष्ट झाल्याने त्याचा आत्मा आजारी पडतो आणि त्या आजारपणातूनच सामाजिक गुन्हेगारीचा जन्म होतो. म्हणून प्रत्येक माणसाने आपल्या मुलांना अगदी लहानपणापासून सत्य मार्गाची शिकवण द्यावी व वाम मार्गाच्या प्रलोभनापासून दूर राहण्याची ताकीद करावी, जेेणेकरून त्यांचे आयुष्य यशस्वी होईल. मुलांसाठी आई-वडिल अल्लाहकडे मुलांना आकर्षित करण्याचे सर्वात मोठे साधन आहे. अल्लाहने म्हटलेले आहे की, ”तुम्ही सरळ माझ्याकडे आपल्या गरजा मांडा. मी त्या पूर्ण करण्यास समर्थ आहे.” अल्लाहकडे मागितल्यामुळे आपल्याला अपमानास्पद सुद्धा वाटत नाही. याउलट माणसाकडे मागितल्याने आपल्याला अपमानास्पद वाटते. म्हणून दुसर्‍याकडे मागण्यापेक्षा व चुकीच्या मार्गावर पळत राहण्यापेक्षा अल्लाहने दाखविलेल्या मार्गाने कष्ट करून माणसाने जर स्वतःचा संबंध अल्लाहशी जोडून घेतला तर तो कधीच अयशस्वी होत नाही. निर्विवादपणे अल्लाह सर्व सृष्टीचा मालक व चालक आहे. तो सर्व जीव, जंतूंच्या गरजा पूर्ण करण्यास समर्थ आहे. तो फक्त मनुष्यच नव्हे तर पशु-पक्षी आणि अन्य श्‍वापदे एवढेच नव्हे तर पाण्यातील अजस्त्र जीवांचा पोषणकर्ता आहे आणि हे काम तो लिलया करतो. तो सामर्थ्यशाली आहे, म्हणून आपल्याला आपल्या गरजा, इच्छा आणि आकांक्षाच्या पूर्तीसाठी फक्त त्याच्याकडेच रूजू व्हायला हवे. कारण अल्लाह आपल्या मानेच्या मुख्य रक्तवाहिनीपेक्षाही जवळ आहे.

- फेरोजा तस्बीह
मिरजोळी, 9764210789

माननीय अबू हुरैरा (रजि.) यांच्या कथनानुसार, पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी सांगितले, ‘‘ज्या वलीमा (लग्नानंतर वरपक्षाकडून दिले जाणारे जेवण) मध्ये श्रीमंतांना आमंत्रण असते आणि  गरिबांना विसरण्यात येते ते सर्वांत वाईट जेवण असते. तसेच ज्या व्यक्तीने वलीमाचे आमंत्रण नाकारले त्याने अल्लाह व पैगंबर (स.) यांची अवज्ञा केली.’’ (हदीस : बुखारी, मुस्लिम)

स्पष्टीकरण
वलीमा सुन्नत (पैगंबर मुहम्मद (स.) यांच्या उक्ती व कृती) आहे आणि ज्या वलीमामध्ये श्रीमंतांना आमंत्रण असते आणि विभागातील गरिबांना आमंत्रण दिले नाही तो वाईट वलीमा  आहे. कोणत्याही विवशतेशिवाय आमंत्रण नाकारणे ‘सुन्नत’विरूद्ध आहे. माननीय इमरान बिन हुसैन (रजि.) यांच्या कथनानुसार, पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी ‘फासिक’ (दुराचारी) लोकांचे  आमंत्रण स्वीकारण्यास मनाई केली आहे. (हदीस : मिश्कात)

स्पष्टीकरण
‘फासिक’ म्हणजे जो अल्लाह आणि पैगंबर मुहम्मद (स.) यांचे आदेश अतिदृढतेने नाकारतो, वैध व निषिद्धचा विचार करीत नाही. अशा मनुष्याचे आमंत्रण नाकारावे जो ‘दीन’ला तुच्छ  लेखतो, तेव्हा धर्मनिष्ठ लोक त्याची प्रतिष्ठा वाढविण्यासाठी कसे जाऊ शकतात? मित्राचा शत्रू मित्र होऊ शकत नाही. त्याचे आमंत्रण सहजतेने आणि ईमानधारकांच्या तोंडी  स्वीकारण्यास मनाई करा.

आई-वडील आणि नातेवाईकांचे अधिकार
माननीय अबू हुरैरा (रजि.) यांच्या कथनानुसार, एका मनुष्याने पैगंबर मुहम्मद (स.) यांना विचारले, ‘‘हे अल्लाहचे पैगंबर! माझ्या चांगल्या व्यवहाराचा अधिक हक्कदार कोण आहे?’’  पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी सांगितले, ‘‘तुझी आई.’’ त्याने पुन्हा विचारले, ‘‘त्यानंतर कोण?’’ पैगंबरांनी सांगितले, ‘‘तुझी आई.’’ त्याने विचारले, ‘‘त्यानंतर कोण?’’ पैगंबर म्हणाले,  ‘‘तुझी आई.’’ त्याने विचारले, ‘‘मग कोण?’’ पैगंबर म्हणाले, ‘‘तुझे वडील आणि मग दर्जेप्रमाणे तुझे आप्तस्वकीय.’’ (हदीस : बुखारी, मुस्लिम)

स्पष्टीकरण
आईचे दर्जा वडिलांपेक्षा अधिक आहे. हीच गोष्ट पवित्र कुरआनातदेखील आढळून येते. ‘सूरह लुकमान’मध्ये अल्लाह म्हणतो, ‘‘आम्ही मानवाला आपल्या मातापित्यांचा हक्क  ओळखण्याची स्वत: ताकीद केली आहे.’’ आणि त्यातच अल्लाह पुढे म्हणतो, ‘‘त्याच्या आईने यातनामागून यातना सहन करून त्याला आपल्या उदरात ठेवले आणि दोन वर्षे तिचे दूध  सोडविण्यास लागले.’’ याच कारणास्तव ‘उलमा’ (इस्लामी धर्मपंडित) यांनी लिहिले आहे की आदर व सन्मानाच्या बाबतीत वडिलांपेक्षा आई अधिक हक्कदार आहे आणि सेवेच्या  दृष्टीकोनातून आईचा दर्जा अधिक आहे.

माननीय अबू हुरैरा (रजि.) यांच्या कथनानुसार, पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी सांगितले, ‘‘तुझे नाक मातीने माखले जावे.’’ (म्हणजे अपमानत व्हावे.) हेच वाक्य पैगंबरांनी तीन वेळा   म्हटले. लोकांनी विचारले, ‘‘हे अल्लाहचे पैगंबर! कोण अपमानित व्हावा? (आणि हे शब्द कोणत्या लोकांसाठी तुम्ही म्हणत आहात?)’’ पैगंबर म्हणाले, ‘‘तो मनुष्य, ज्याला वृद्ध आई- वडील (किंवा त्यांच्यापैकी एक) लाभले (आणि त्यांची सेवा करून) स्वर्गात (जन्नतमध्ये) दाखल झाला नाही.’’ (हदीस : मुस्लिम)

पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी सांगितले, ‘‘अल्लाहने तुमच्यावर आईवडिलांशी दुर्व्यवहार करण्यास निषिद्ध केले आहे आणि मुलींना जिवंत पुरणे आणि लालसा व कंजूषपणा आणि तुमच्यासाठी त्याने नापसंत केले आहे अनावश्यक संभाषण आणि अधिक प्रश्न करणे आणि संपत्ती नष्ट करणे.’’

स्पष्टीकरण
‘अधिक प्रश्न करणे’ म्हणजे एखाद्या वस्तूच्या बाबतीत अकारण उत्साह दाखविणे. याचा अर्थ मनुष्याला जी गोष्ट माहीत नाही त्याबाबतदेखील विचारू नये असा नसून याचा अर्थ असा  आहे की बनीइस्राईलनी गाय कापण्यासंबंधी जसे खोदून खोदून प्रश्न विचारले होते तशाप्रकारे खोदून खोदून प्रश्न विचारू नये. ‘दीन’चा अवलंब न करणारे लोक आजदेखील अशाप्रकारे  खोदून खोदून विचारणा करतात.

statcounter

MKRdezign

Contact form

Name

Email *

Message *

Powered by Blogger.
Javascript DisablePlease Enable Javascript To See All Widget